Dierenkliniek Sleeuwijk
Loevestein 2
4254 EH Sleeuwijk
0183 - 30 17 08

Spoed

Voor spoedgevallen
7 dagen per week/24 uur per dag

0183 - 30 17 08

Menu

Demodex

Demodicosis bij de hond is een huidaandoening die veroorzaakt wordt door demodexmijten (demodex canis) in de huid.

- aandoeningen hond/demodex.jpgDe mijt wordt geacht een normale “bewoner” te zijn van de huid die leeft in de haarfollikels en voedt zich op deze plaats met cellen en afscheidingen van de huid. Wanneer deze mijt in grotere hoeveelheden voorkomt, zal de huid daar met ontsteking op reageren en krijgen we het ziektebeeld te zien. Download onderstaand bestand voor uitgebreide informatie.

Verschijnselen

Demodicosis wordt meestal gezien bij rashonden op een leeftijd van minder dan een jaar. De rassen die zeer gevoelig voor demodex zijn zijn o.a. de Shar Pei, West Highland White Terriër, Schotse Terriër, Engelse Bulldog en Boston Terriër. De aandoening is onder te verdelen in de gelocaliseerde demodicosis en de gegeneraliseerde demodicosis.

Gelocaliseerde vorm

demodexOnder de gelocaliseerde vorm wordt verstaan het ziektebeeld wat meestal op een leeftijd van 3 tot 6 maanden ontstaat, waarbij er roodheid van de huid en haaruitval op een beperkt aantal plaatsen (minder dan 6) aanwezig is. Frequent zal de ziekte spontaan genezen in 6 tot 8 weken tijd. De voorkeursplaatsen zijn het hoofd, en dan vooral rond de ogen en bek, en de voorpoten.

 

 

 Gegeneraliseerde vorm

Onder de gegeneraliseerde vorm wordt verstaan dat bij dit ziektebeeld minimaal 6-12 plekken op het lichaam zijn aangetast. Bij de gegeneraliseerde vorm onderscheiden we demodicosis die de eerste 18 maanden van het leven ontstaat (juveniele vorm) of de vorm die op oudere leeftijd ontstaat (volwassen vorm).

  • Juveniele vorm: typische leeftijd voor de aanvang van de ziekte is tussen de 3 en 18 maanden. Meerdere plekken op het lichaam zijn rood van kleur, er treedt haaruitval op en vaak pigmentatie van de huid. Als gevolg van het graven van de mijten door de opperhuid treden er ontstekingen op, vooral bij Engelse Bulldoggen worden deze ontstekingen frequent gezien. Genezing van deze vorm is meestal mogelijk, soms zal zelfs bij deze vorm spontane genezing optreden.
  • Volwassen vorm: deze bijzondere vorm van demodicosis ontstaat meestal op een leeftijd van 4 jaar of ouder. Bij deze dieren is meestal niet eerder in hun leven demodicosis geconstateerd. De oorzaak is meestal gelegen in het feit dat de weerstand van de hond is afgenomen, waardoor de mijten die op het lichaam aanwezig waren zich stormachtig kunnen vermeerderen en klachten kunnen veroorzaken. De klachten zijn gelijk aan die van de juveniele vorm. De oorzaak van de vermindering van de weerstand kan gelegen zijn in het feit dat er iets in het lichaam niet goed gaat. Hierbij kan gedacht worden aan te langzaam werkende schildklier (hypothyreoidie), ziekte van Cushing, tumoren en behandeling met medicijnen die het immuunapparaat onderdrukken (b.v. cytostatica of prednison-achtige stoffen). De genezing wordt in een belangrijke mate bepaald of de onderliggende ziekte wordt ontdekt en adequaat aangepakt kan worden zodat het immuunapparaat zich kan herstellen.

Pododemodicosis

Indien de tenen en de tussenteenhuid ook door demodexmijten worden “bevolkt” spreken we van pododemodicosis. Deze uitingsvorm van demodicosis wordt regelmatig bij de gegeneraliseerde vorm waargenomen. Vooral het ontstoken raken van de tussenteenhuid is erg pijnlijk voor de hond. Hij zal dan vaak ook minder zin hebben om te lopen en/of het aanraken van de tenen is pijnlijk.

Diagnose

De diagnose wordt in de regel gesteld door het maken van een diep huidafkrabsel van de verdachte plekken. In het afkrabsel zullen dan de mijten te zien zijn zoals in figuur. Bij pododemodicosis is het soms niet mogelijk om een goed afkrabsel te maken omdat de huid dusdanig ontstoken is dat de opperhuid te sterk gezwollen is. In het laatste geval is diagnosestelling mogelijk door het nemen van huidbiopten. In de huidbiopten zal de patholoog dan de demodexmijten waarnemen.

Oorzaak

Pups: Er wordt verondersteld dat de meeste pups in het nest al worden besmet met demodexmijten door de teef. Bijna alle pups hebben voldoende afweer om de mijt te overwinnen, echter sommige pups hebben een probleem met een bepaald type afweer (T-lymfocyten) tegen de demodexmijt. Daarnaast kunnen hormoonwisselingen (b.v. loopsheid) een stormachtige groei van het aantal mijten geven.

Volwassen honden: Hierbij dient naar de onderliggende oorzaak gezocht te worden. Zoals hierboven beschreven is het belangrijk om een goede werking van de schildklier en de bijnierschors bevestigd te krijgen, dit om aandoeningen zoals hypothyreoidie en ziekte van Cushing uit te sluiten. Het uitsluiten van chronische ziekten van lever en nier dient te gebeuren en er moet getracht worden uit te sluiten dat er tumoren in het lichaam aanwezig zijn.

Behandeling

Indien er sprake is van een duidelijk onderliggende oorzaak, waardoor de afweer van de hond verminderd wordt, dient eerst deze aandoening (indien mogelijk) verholpen te worden.
Daarnaast is het belangrijk om de mijten die zich in de opperhuid bevinden te doden. Op dit moment zijn er twee diergeneesmiddellen geregistreerd voor de behandeling van demodicosis en dat zijn Ectodex en Advocate®. Alle andere middelen zijn niet geregistreerd als diergeneesmiddel voor de behandeling van demodicosis en mogen alleen gebruikt worden indien blijkt dat Ectodex of Advocate® bij de betreffende hond niet werkzaam is.
De standaardbehandeling voor de gelocaliseerde vorm bestaat uit om de dag de plekken te behandelen met Ectodex®, of om een maal per maand een pipet Advocate® in de hals toe te dienen.
Indien het de gegeneraliseerde vorm betreft zal de behandeling met Ectodex bestaan uit: 1 dag de voorste helft van de hond, 1 dag de achterste helft van de hond en 1 dag rust. Het middel dient verdund op de huid aangebracht te worden m.b.v. een kleine spons. Hierbij dient u altijd keukenhandschoenen te dragen, het is immers een gif! Indien het middel op een langharige hond aangebracht moet worden, zal eerst de vacht geschoren moeten worden. Het gif moet immers op de huid aangebracht worden, anders blijft er teveel gifstof in de vacht achter. Na het aanbrengen van het middel dient het niet uitgespoeld te worden, dit betekent wel, dat de hond in een goed geventileerde ruimte moet worden gehouden en er dient voorkomen te worden dat de hond het middel oplikt van zijn vacht. De eerste vergiftigingsverschijnselen van Ectodex zijn braken en sufheid.
Bij de gegeneraliseerde vorm wordt de hond meestal nabehandeld met Advocate®

Erfelijkheid

Gezien het feit dat bij jonge honden met demodicosis er mogelijk een erfelijke vorm van minder goed functioneren van het immuunapparaat aanwezig is, dient men zich af te vragen of het juist is om met dieren die lijder zijn van demodicosis te gaan fokken. Indien een reu en/of teef meerdere nesten heeft verwekt/gegeven waar een of meerdere pups met demodex in voorkomen, moet men zich bedenken dat we waarschijnlijk met een erfelijke vorm van het niet goed functioneren van het immuunapparaat tegen de demodexmijt te maken hebben.

 

Download het gehele artikel (PDF)