Dierenkliniek Sleeuwijk
Loevestein 2
4254 EH Sleeuwijk
0183 - 30 17 08

Spoed

Voor spoedgevallen
7 dagen per week/24 uur per dag

0183 - 30 17 08

Menu

Cryptorchidie

Bij alle hondenrassen komt cryptorchidie voor. Cryptorchidie is een erfelijke aandoening waarbij één of beide testikels niet zijn ingedaald.

Van cryptorchisme spreken we als één of beide testikels niet afgedaald zijn in het scrotum. Deze testikel(s) kunnen zich dan bevinden in de buikholte of tussen het lieskanaal en het scrotum.

Om het inzicht in de testikelafdaling te verbeteren, zal de afdaling van de testikel globaal besproken worden. Men dient er goed aan te denken dat wanneer er over leeftijden gesproken wordt, het hier gaat over gemiddelde waarde bij een doorsnee ras. Er zijn altijd rassen waarbij de afdaling duidelijk later opgang komt (b.v. Sint Bernhard), hierbij wordt dan niet gesproken van een verlate afdaling, omdat dit voor dat ras normaal is. geslachtsapparaat reu

De testikels liggen in aanleg in de buikholte bij de nieren, op de plaats waar bij de teef de eierstokken zich bevinden. De testikels gaan voor de bevalling al met de "verhuizing" beginnen. Ten tijde van de bevalling bevinden ze zich halverwege de nieren en het lieskanaal. Ongeveer 5 dagen na de geboorte hebben de testikels het lieskanaal gepasseerd. Op een leeftijd van ongeveer 2 weken zijn de testikels te voelen en liggen ze halverwege het lieskanaal en het scrotum. Op ongeveer 4 weken hebben de testikels hun definitieve plaats bereikt en zijn ze beland in het scrotum. Het is normaal dat de rechter testikel iets voor de linker ligt. Indien de afdaling van de testikel verlaat is kan het tot ongeveer 8-10 weken duren voordat de testikels duidelijk te voelen zijn. Het voelen van de testikels kan bemoeilijkt worden doordat jonge reuen tot aan de puberteit de mogelijkheid bezitten om de testikels op te trekken tot aan het lieskanaal. De testikels zijn nog niet volgroeid en het kanaal tussen het lieskanaal en het scrotum is in verhouding erg wijd.

De oorzaken van cryptorchisme

Dit kunnen er vele zijn, daarom zal ik me beperken tot de meest voorkomende:

  • de "groei" van de testikel naar het scrotum is vertraagd of bemoeilijkt
  • er is een obstructie t.h.v het lieskanaal
  • slechte ontwikkeling van het scrotum
  • te grote testikel voor het lieskanaal
  • hormonale oorzaken, zoals een tekort aan FSH en LH.

Het is bekend dat cryptorchisme bij sommige rassen duidelijk vaker voorkomt in vergelijking met andere rassen. Als rassen met een hoge graad van voorkomen worden genoemd: de dwergrassen, de kortsnuitige rassen (waartoe o.a. de Boxer en de Engelse Bulldog behoren), de Siberische Husky, de Poedel en de Old Shetland Sheepdog. Zonder twijfel kan gesteld worden dat de kans dat cryptorchisme erfelijk is erg groot is.

Behandeling

Behandeling van cryptorchisme is wenselijk indien één of twee van de testikels in de buik zijn achtergebleven. Uit verschillende onderzoeken blijkt namelijk dat bij testikels die in de buik aanwezig zijn zich sneller testikeltumoren kunnen ontwikkelen en dat de kans op testikeltorsie (draaiing rond het eigen bloedvat) groter is.  Bij ontaarding van de testikel in de buik zullen pas in een laat stadium klachten worden waargenomen, omdat de tumor pas bij het bereiken van een bepaalde grootte klachten gaat geven. Vaak is het dan niet meer mogelijk om de tumor, zonder gevaar voor het leven van de reu, te verwijderen. Eventuele uitzaaiingen of vergroeiingen met het omliggende weefsel hebben dan al plaatsgevonden.

Natuurlijk is de kans niet 100% dat de testikel(s) gaan ontaarden, maar omdat controle op ontaarding van de testikel(s) in de buik zeer moeilijk is, is het advies om ze rond de leeftijd van een jaar te verwijderen uit de buik.

Als de testikel net buiten het lieskanaal ligt is het niet noodzakelijk om de testikel te verwijderen, de testikel kan namelijk gecontroleerd worden op grootte en hardheid, dus een tumor of torsie kan al in een vroeg stadium opgespoord worden.

Toch komt het voor dat een eigenaar van een reu graag wil dat deze behandeld wordt. Redenen van behandeling kunnen zijn dat de eigenaar met de hond naar een show wil of aan veldwerkproeven deel wil nemen. Soms is het mogelijk om door middel van een operatie de testikel(s) in het scrotum te brengen. Deze operatie vindt meestal plaats op een leeftijd van 5-6 maanden.

Indien een hond behandeld wordt aan cryptorchisme en de reu 2 normale testikels in zijn scrotum heeft, dient de eigenaar er rekening mee te houden dat, indien de reu ingezet wordt als dekreu, cryptorchisme verder in het ras verspreid zal worden!

Hier kunt u een artikel downloaden wat door dhr. Gubbels en mevr. Scholten is geschreven over de vererving en selectie van cryptorchidie. Het artikel komt uit het blad "de Hondenwereld" van december 2009.

Download hier het artikel 'Cryptorchidie, een bijzondere erfelijke afwijking'